Tom Mikkers, Remonstrantse Broeders,

Preek van 16 mei 2010

Hoe behoudt je je evenwicht als het anders gaat in jouw leven?  Hoe ga je om met verlies en de grote thema’s van het leven? En als dat al lukt op een passende manier: Hoe draag je die wijsheid over aan anderen op zo’n manier dat niet alleen jij maar alle mensen wat dichter bij elkaar komen te staan? Hoe kunnen mensen op een goede manier samen leven ondanks alle verschillen? En hoe houden we moed en laten we deze wereld ietsje beter achter dan dat we hem ooit aantroffen?

Hallelujah Europe!

Sommige  songfestivalliedjes lagen niet alleen lekker in het gehoor lagen of werden sexy in beeld gebracht . Sommige Eurovisiemelodieën brachten luisteraars en kijkers dichterbij de antwoorden op deze vragen.

Hardcore theologen zullen zeggen: Dat is mooi maar dat heeft niets met kerk of christendom te maken.  Anderen zeggen: Het zal zo wezen dat sommige songfestivalliedjes een beetje vrede en een beetje liefde brachten maar voor de antwoorden op grote levensvragen ( al dan niet op muziek gezet) moet je toch in het aloude kerkelijke repertoire je heil zoeken. Al het andere is slechts een verdunning .

Degenen die dat zeggen hanteren vaak de vooronderstelling dat er een grotere waarheid is die letterlijk te vinden is in de bijbel of precies kan worden geformuleerd door priesters en kardinalen. En wee je gebeente als je je eigen liedje dreigt te zingen.  Maar in mijn ogen perverteert het geloof als het een vast omschreven kerkelijk uitverkiezingsprogramma wordt.

Waarom? Omdat geloven niets te maken heeft met stellingname ( met zo is het) maar met een innerlijk afgestemd zijn op jezelf, je medemens en op het grotere geheel dat we misschien ook wel bij gebrek aan zeker weten God noemen. Het boeiende is dat Jezus de vromen en de  religieuze leiders die het precies wisten terecht wees. De gelezen tekst van vandaag is daar weer een mooi voorbeeld van.

Jezus was een religiecriticus van het zuiverste soort. Nu is de winst van waarachtige religiekritiek  dat ze religieus geïnspireerde mensen en organisaties uitdaagt om de bitterheid en onbarmhartigheid van een harde waarheid ( zo is het en niet anders) onder ogen te zien en te verlaten. Wat dat betreft is in mijn ogen de angst voor kritiek op religie  in onze tijd volkomen ongegrond. Want religie versteent zonder kritiek. Alleen door schaven en schuren wordt een steen een diamant.

Jezus schaafde en schuurde. Hij moest niets hebben van lettervreters of religieuze bobo’s die meenden dat zij uit naam van God konden bepalen wie deugden en wie niet. Jezus riep het establishment tot de orde.

De kerk als gemeenschap van mensen die in dat spoor van Jezus van Nazareth verder wil gaan zou dan ook niet een plaats van machtige veroordelingen en eigen gelijk van de gevestigde orde moeten zijn. Niet het vlijmscherpe oordeel maar het mededogen voor ieder die lijdt en sterft hoort het geestelijk brood te zijn dat in een kerk wordt uitgedeeld aan alle mensen

Toch zullen veel christenen mij hierop aanvallen. Zij zullen zeggen. Als je kritiek hebt op wat er letterlijk in de bijbel staat of op dat wat pausen en priesters beweren, dan ben je niet recht in de leer. Dan ben je niet orthodox.

Ik zeg hun. Dierbare broeders en zusters. Of jullie paus van papier is of van vlees en bloed: Jullie maken krom wat recht is door het Allerhoogste en Alomvattende te beperken tot wat in een enkel boek geschreven staat of te verengen tot wat kerkelijke gezagsdragers uitdenken. Jezus maakte de afstand kleiner, niet groter. Jezus maakte wat heilig is weer gewoon en wat gewoon was weer heilig.  Jezus betwijfelde in alle openheid de religieus correcte antwoorden en aannames. Hoe?

Vooral door en plein public om te gaan met de mensen die niet zouden deugen. De tollenaar deugt niet  en dus gaat hij met hem aan tafel. De overspelige vrouw deugt ook niet;  Maria Magdalena deugt zeker niet.

Een oude Amsterdamse vrouw zei ooit tegen me in onvervalst dialect van deze stad: hazen en konijnen ken je villen, maar mensen moet je nemen zoals ze zijn.  Vromer dan dit kan ik het niet verwoorden.

Welkom dus aan allen, wat uw achtergrond is, of u tot een kerk behoort of niet.  We hebben u met de affiche voor dit evenement op het verkeerde been gezet. Hallelujah Europe is geen gemakkelijk slogan van een mooie juffrouw met geverfde lippen: Het is  een schreeuw om mededogen van een elegante 400 jaar oude remonstrantse dame. Het is een roep om inlevingsvermogen in een tijd waarin het gegeven van diversiteit mede dankzij de nieuwe media en toegenomen mobiliteit als maar evidenter wordt maar religieuze tradities daarentegen vooral de uniformiteit benadrukken.

Welkom Lenny en Liliane.  Jullie weten als geen ander: Het is niet alleen

goud dat er straks bling – blingt tijdens het Eurovisie Songfestival. Het

zijn  vooral de melodieën die mensen raken en woorden die je bijblijven

die ervoor zorgen dat een avondje Eurovisie Songfestival een avond met een

gouden randje kan zijn.  En ook dit jaar wordt door optredens van

troubadours uit heel Europa de wijsheid weer in het gelijk gesteld.

Welkom Marije ( Marije Cornelissen – europarlementarier GroenLinks) . Ooit leerde ik als kind dat de Europese Unie het ideaal van vrede dichterbij zou brengen. Ik wens jou en je collega”s toe dat politici inderdaad als soldiers of love waken over de vrede tussen al die verschillende mensen die samen Europa vormen.  En dat jullie luid protesteren, als ware jullie protestanten, wanneer door zogenaamd orthodoxe religieuze overtuigingen die vrede wordt ondermijnd.  Bedenk ook: Niet godsdiensten als zodanig veroorzaken oorlog maar de overtuigingskracht van geestelijke  leiders om heel Europa uniform en gelijkvormig te maken leiden tot scheiding en tweedracht. Wanneer religieuze leiders zich gedragen als een Noord Koreaans politbureau dat uniformiteit eist van haar onderdanen; verschuil jezelf dan niet achter de scheiding van kerk en staat; Vrijheid van godsdienst is geen vrijbrief om andere mensen in Gods naam te verwensen.  Maar spreek de dominee, de imam, de priester en de paus  aan op de overtuiging waarop zij zich beroepen. Spreek hen aan op het mededogen dat in alle grote godsdiensten centraal staat.  Zing desnoods “Karleken ar”: liefde is.

Welkom Vera en welkom Henk; enkele maanden geleden zaten jullie nederig in

een andere godshuis in op de laatste rij en smeekten om mee te mogen doen.

Het was een schandelijke vertoning. Niet omdat jullie er waren; ook niet

omdat er roze hosties werden uitgedeeld of omdat een enkeling verkleed in

de kerk zat maar omdat van de kant van de kerk de communie met mensen werd verbroken. Vandaag zitten jullie op de eerste rij. Laat daarmee voor nu

genoeg gezegd zijn.

Laten we in dit uur in deze Eurovisiekerk  boven alles de wijsheid eren die godzijdank steeds weer in het gelijk wordt gesteld door het optreden van al degenen die de moed hebben om een eigen lied te zingen hoezeer zij daarmee ook de veroordeling van sommigen over zich afroepen.

Opdat het heilige gewoon en het gewone weer heilig wordt: Shalalie-  shalala.

amen

Gepubliceerd door: Vera Bergkamp
Categorie: Geen categorie