Het is al donker als ik samen met mijn vriendin naar huis loop. Ontspannen door een fijne avond. Onbevangen. Hand in hand. Vanuit de verte zien we een groepje jongens aankomen. We lijken tegelijk te beseffen dat ze allochtoon zijn. Haast automatisch voel ik de hand van mijn vriendin uit de mijne glijden en steek ik op mijn beurt de handen diep in mijn zakken. Te laat, ze hebben het gezien. Ik hoor ze lachen. Waar ik enkele seconden geleden nog tegen mijn vriendin aanliep en haar warmte voelde, creëer ik snel een afstand die precies genoeg is om ‘gewoon vriendinnen’ te kunnen zijn. Ik zie hoe mijn vriendin haar adem inhoudt en zich, net als ik, probeert te wapenen tegen de opmerkingen die ongetwijfeld gaan komen. Maar dan gebeurt hetgeen we beiden niet verwachtten; een van de jongens stopt, lacht en roept “Jullie kunnen best hand in hand blijven lopen hoor, we zijn geen extremisten of zo.” Verbaasd en niet wetend wat te antwoorden lopen we door.

Deze gebeurtenis is een van mijn collega’s onlangs overkomen. Maar ook ik heb wel eens zo gereageerd. Ik ben ervan overtuigd dat het niet goed is je seksuele geaardheid bewust te verbergen. Voor jezelf niet. Ook vind ik dat je zelf een rol hebt om de samenleving leefbaarder te maken door zichtbaar jezelf te zijn. Ook jij kan dus het emancipatieproces beïnvloeden. Ook als is dat op microniveau.
Maar naast het feit dat ik mijn idealen heb, ben ik ook gewoon een mens en tja, veiligheid van mijn dierbaren en mijzelf staan bij mij toch ook voorop.

In de vroegere tijden draaiden alles om veiligheid. Het was evolutionair gezien nuttig en zelfs van levensbelang om vooroordelen te hebben; als je één keer bent aangevallen door een roofdier is het wel zo veilig aan te nemen dat alle roofdieren levensgevaarlijk zijn. Dat je hiermee generaliseert en alle roofdieren die net op dat moment even geen trek in jou hebben, foutief beoordeelt is niet zo erg. Beter vaak een verkeerde inschatting die je in ieder geval veiligheid biedt, dan één keer niet de juiste, die je vervolgens het leven kost. Maar we leven niet meer in de prehistorie.

Waar komt dat gevoel van angst dan nu vandaan?
Soms is het gebaseerd op een slechte ervaring – je hebt bijvoorbeeld een keer een rotopmerking naar je hoofd geslingerd gekregen. En soms is het een kwestie van vooroordelen gebaseerd op het trekken van eigen conclusies op basis van statistieken, de kracht van de media, opvoeding of de polariserende werking van bepaalde politieke partijen. Zo kunnen er nog veel meer redenen zijn die vooroordelen voeden. Eigenlijk zijn het dezelfde factoren die ervoor zorgen dat sommigen ook bevooroordeeld naar ons kijken. Minderheden hebben dus veel gemeen met andere minderheden. Een maatschappij waar iedereen met respect met elkaar zou kunnen samenleven, is dus goed voor álle minderheden. Er is nog veel werk te doen.

Vera Bergkamp
Vice Voorzitter COC Nederland
Als jullie willen reageren op mijn column of ideeën hebben, mail me dan: vera@coc.nl

Gepubliceerd door: Vera Bergkamp
Categorie: ziz-columnarchief